انتشار : پنج شنبه 5 شهریور 1405
8 بازدید
ترخیص کار و حق العمل کار گمرک هر دو در فرآیند ترخیص کالا از گمرک نقش دارند، اما از نظر قانونی یکسان نیستند. ترخیصکار فردی است که بدون داشتن پروانه رسمی کارگزاری گمرکی، صرفاً بر پایه تجربه و آشنایی عملی، بهصورت محدود (معمولاً تا ۱۰ نوبت برای هر شخص حقیقی یا حقوقی در سال) اقدام به ترخیص کالا میکند. در مقابل، حق العمل کار گمرک همان چیزی است که امروز در قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۹۰ با عنوان رسمی «کارگزار گمرکی» شناخته میشود؛ یعنی «حقالعملکار» اصطلاح قدیمیتر همان شغل کارگزار گمرکی است، نه یک رده شغلی جداگانه.
کارگزار گمرکی (حقالعملکار) باید در آزمون تخصصی گمرک قبول شده، پروانه رسمی از گمرک ایران دریافت کند و طبق مواد ۱۲۸ تا ۱۳۲ قانون امور گمرکی، با وکالتنامه رسمی و بدون محدودیت تعداد دفعات، به نمایندگی کامل از صاحب کالا فعالیت کند. به زبان ساده: هر حقالعملکار/کارگزار گمرکی میتواند کار ترخیصکار را انجام دهد، اما هر ترخیصکاری لزوماً حقالعملکار رسمی نیست.
خیلی از واردکنندگان و صادرکنندگان، بهخصوص کسانی که تازه وارد این حوزه شدهاند، فکر میکنند «ترخیصکار» و «حق العمل کار» دو اسم مختلف برای یک شغل هستند. این تصور اشتباه میتواند هزینههای واقعی به همراه داشته باشد:
اصطلاح «حقالعملکار» در اصل برگرفته از تعریف حقالعملکاری در قانون تجارت است و سالها پیش از تصویب قانون امور گمرکی فعلی، در فضای گمرکی ایران رایج بود. با تصویب قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۹۰ و آییننامه اجرایی آن، عنوان رسمی این شغل در متن قانون به «کارگزار گمرکی» تغییر کرد، اما نام قدیمی «حقالعملکار» همچنان در گفتوگوهای روزمره بازار، بین بازرگانان و حتی در برخی اسناد اداری به کار میرود.
نتیجه این همپوشانی نامها، این شده که بسیاری از مطالب موجود، «حقالعملکار» را بهاشتباه در برابر «کارگزار گمرکی» قرار میدهند، در حالیکه این دو اسم برای یک جایگاه قانونی واحدند. تفاوت واقعی و رسمی، بین «ترخیصکار» (بدون پروانه کارگزاری) از یک طرف، و «حقالعملکار/کارگزار گمرکی» (دارای پروانه رسمی) از طرف دیگر است.
برای تبدیل شدن به حقالعملکار رسمی گمرک، فرد باید مجموعهای از شرایط قانونی را احراز کند که با شرایط یک ترخیصکار عادی قابل مقایسه نیست:
نکته مهمی که اغلب مقالات این حوزه به آن اشاره نمیکنند این است که زمان برگزاری این آزمون نامنظم است و معمولاً با فاصله کوتاهی پیش از برگزاری اعلام میشود؛ به همین دلیل داوطلبانی که از قبل و بهصورت هدفمند آماده شده باشند، شانس بسیار بیشتری برای قبولی دارند. دوره آمادگی آزمون کارگزاری گمرک ۱۴۰۵ مرکز آموزش بازرگانی فارس دقیقاً برای پوشش همین نیاز طراحی شده و سرفصلهای قانونی مورد نیاز (قانون امور گمرکی، مقررات صادرات و واردات، اینکوترمز و غیره) را بهصورت اولویتبندیشده آموزش میدهد.
بله؛ در متن رسمی قانون امور گمرکی مصوب ۱۳۹۰ از عنوان «کارگزار گمرکی» استفاده شده، اما در بازار و گفتوگوهای روزمره، همچنان نام قدیمی «حقالعملکار» برای همین جایگاه به کار میرود. این دو، دو نام برای یک شغل هستند، نه دو شغل جدا.
خیر؛ ترخیصکار برخلاف حقالعملکار/کارگزار گمرکی، نیازی به قبولی در آزمون تخصصی و دریافت پروانه رسمی ندارد و فعالیتش بر پایه تجربه عملی است، اما با محدودیت تعداد دفعات ترخیص روبهرو است.
برای ترخیص موردی و مقطعی، همکاری با ترخیصکار باتجربه هم میتواند کفایت کند؛ اما برای فعالیت مستمر بازرگانی، حجم بالای واردات یا صادرات، و مواردی که احتمال بروز اختلاف با گمرک وجود دارد، همکاری با حقالعملکار رسمی (کارگزار گمرکی دارای پروانه) از نظر قانونی و عملی امنتر است.
درآمد حقالعملکار رسمی معمولاً به دلیل نداشتن محدودیت تعداد پرونده و امکان همکاری مستمر با شرکتهای بازرگانی، پایدارتر و در بلندمدت بالاتر از یک ترخیصکار محدود به سقف تعداد است.
داشتن پروانه معتبر صادرشده از سوی گمرک ایران، معیار اصلی است. صاحبان کالا میتوانند پیش از سپردن وکالت، از فرد یا شرکت طرف قرارداد، ارائه پروانه رسمی کارگزاری گمرکی را درخواست کنند.
تفاوت ترخیص کار و حق العمل کار گمرک تفاوت بین یک فعالیت تجربهمحور و بدون پروانه رسمی از یک سو و یک جایگاه قانونی رسمی با پروانه، وکالتنامه و مسئولیت مشخص از سوی دیگر است؛ نه تفاوت بین دو اسم برای دو شغل کاملاً متفاوت. «حق العمل کار» در واقع همان «کارگزار گمرکی» امروزی است که برای رسیدن به آن، عبور موفق از آزمون تخصصی گمرک ضروری است.
اگر قصد ورود به این مسیر شغلی پردرآمد و مستقل را دارید، آشنایی دقیق با سرفصلهای قانونی آزمون کارگزاری گمرک ۱۴۰۵ نخستین قدم است، و دوره آمادگی مرکز آموزش بازرگانی فارس برای همراهی شما در همین مسیر طراحی شده است.
نظر شما درباره این مطلب
نام شما : * تکمیل شود
ایمیل شما :
نظر شما : * این قسمت نباید خالی باشد
نظرات کاربران
مقالات مشابه