انتشار : دوشنبه 29 آبان 1402
2829 بازدید
مراحل ثبت شرکت دانش بنیان یک فرایند دومرحله‌ای است. اول باید شرکت حقوقی (خصوصی یا تعاونی) را مثل هر شرکت دیگری ثبت کنید و شناسه ملی بگیرید. بعد در سامانه‌ی معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست جمهوری ثبت‌نام می‌کنید، مدارک و مشخصات محصول را بارگذاری می‌کنید و منتظر ارزیابی دبیرخانه‌ی کارگروه می‌مانید.
بر اساس آیین‌نامه‌ی جدید، شرکت‌ها در سه دسته‌ی نوپا، نوآور و فناور بررسی می‌شوند و تأییدیه دائمی نیست؛ نوپاها حداکثر تا پنج سال و نوآور و فناورها هر سه سال یک بار دوباره ارزیابی می‌شوند. در ادامه هر مرحله، مدارک، معیارهای عددی هر دسته، مزایای مالیاتی و اشتباه‌های رایج را با جزئیات می‌خوانید.
شرکت دانش بنیان، شرکتی است که معاونت علمی ریاست جمهوری با ارزیابی محصول، درآمد و ساختار آن، «دانش‌بنیان بودنش» را تأیید کرده باشد. مبنای این حمایت‌ها قانون حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات است که در سال ۱۳۸۹ به تصویب مجلس رسید. از دوره‌ی یازدهم ریاست جمهوری هم معاونت علمی و فناوری متولی ارزیابی و اعطای تأییدیه به شرکت‌های متقاضی شد.
دانش‌بنیان بودن نوع ثبت شرکت نیست و در اداره‌ی ثبت شرکت‌ها چنین گزینه‌ای وجود ندارد. شرکت شما از نظر حقوقی مثل بقیه‌ی شرکت‌ها (مسئولیت محدود، سهامی خاص یا تعاونی) ثبت می‌شود. بعد از آن، با تأیید معاونت علمی به فهرست شرکت‌های دانش‌بنیان اضافه می‌شود. در زمان ثبت شرکت هیچ تفاوتی بین شرکت‌های دانش‌بنیان و غیر آن‌ها نیست.
بسیاری از متقاضیان این دو را قاطی می‌کنند. بعضی‌ها اسم «دانش‌بنیان» را در نام شرکت می‌گذارند یا موضوع فعالیت را پر از واژه‌های فناورانه می‌نویسند و فکر می‌کنند مسیر تأیید باز شده است. این‌طور نیست. بر اساس راهنمای منتشرشده درباره‌ی ثبت شرکت دانش‌بنیان ۱۴۰۵، نام شرکت یا موضوع اساسنامه به‌تنهایی باعث تأیید نمی‌شود. ارزیابی روی محصول، سند مالی و ساختار شرکت انجام می‌شود، نه ظاهر آن.
فقط شخص حقوقی می‌تواند درخواست دانش‌بنیان بدهد. تا زمانی که اداره‌ی ثبت شماره‌ی ثبت و شناسه ملی صادر نکرده، وارد شدن به سامانه ممکن نیست. یعنی فرد حقیقی یا ایده‌ای که هنوز شرکت نشده، نمی‌تواند وارد ارزیابی شود. شرکت باید خصوصی یا تعاونی باشد.
نکته‌ی کاربردی: ایده‌پردازان را معمولاً توصیه می‌کنند قبل از ثبت شرکت، آیین‌نامه و شاخص‌ها را بخوانند. دلیلش ساده است. سرمایه‌ی شرکت، نسبت سهام، ترکیب هیئت‌مدیره و موضوع فعالیت را وقتی به‌راحتی می‌شود درست چید که هنوز آگهی تأسیس منتشر نشده باشد. اصلاح اساسنامه بعد از ثبت، هزینه و زمان دارد و باید دوباره در روزنامه‌ی رسمی آگهی شود.
مسیر ثبت شرکت دانش‌بنیان از هفت مرحله می‌گذرد: ثبت شرکت حقوقی، ثبت‌نام در سامانه، تعیین دسته و محصول، بارگذاری مدارک، بررسی کارگزار و دبیرخانه، تصمیم کارگروه و در پایان پیگیری بعد از تأیید. هر مرحله به خروجی مرحله‌ی قبل وابسته است و پرش از آن‌ها ممکن نیست.
اولین قدم ثبت یک شرکت عادی است. این کار از طریق سامانه‌ی ثبت شرکت‌ها انجام می‌شود و چند گام دارد: تکمیل اطلاعات عمومی، انتخاب نام و دریافت تأییدیه‌ی نام، ثبت مشخصات هیئت‌مدیره و سهامداران، تنظیم اساسنامه و اظهارنامه و در نهایت ارسال نسخه‌ی چاپی فرم‌ها به اداره‌ی ثبت. برخی فعالیت‌ها قبل از ثبت به مجوز دستگاه دولتی (مثل وزارت بهداشت یا ارشاد) نیاز دارند.
برای هیئت‌مدیره، مدرک تحصیلی و سابقه‌ی کاری را همان لحظه مرتب کنید. مدارک تحصیلی اعضا برای دانش‌بنیان شدن اهمیت زیادی دارد. در تنظیم اساسنامه هم موضوع فعالیت را با محصولی که قرار است دانش‌بنیان تأیید شود هماهنگ کنید، نه خیلی کلی و نه جدا از محصول واقعی.
بعد از دریافت شناسه ملی، در سامانه‌ی ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها ثبت‌نام می‌کنید. برای ثبت‌نام باید نام شرکت، شناسه ملی و ایمیل را وارد کنید تا لینک فعال‌سازی به همان ایمیل برسد. بعد از آن باید تصویر آگهی تأسیس و آخرین تغییرات شرکت در روزنامه‌ی رسمی را اسکن و بارگذاری کنید.
آدرس سامانه‌ها در منابع مختلف متفاوت نوشته شده، چون زیرساخت آن چند بار جابه‌جا شده است. مرجع رسمی توضیحات، سایت daneshbonyan.isti.ir است. برای ثبت‌نام همیشه از صفحه‌ی «ثبت‌نام و ارزیابی» همین سایت وارد شوید تا به نسخه‌های قدیمی یا سایت‌های واسطه نیفتید.
در این مرحله باید مشخص کنید خودتان را نوپا می‌دانید، نوآور یا فناور، و کدام محصول یا خدمت را برای تأیید معرفی می‌کنید. محصول باید در «فهرست کالاها و خدمات دانش‌بنیان» وجود داشته باشد. این نکته اکثر درخواست‌های ردشده را توضیح می‌دهد: مشکل از شرکت نیست، محصول با فهرست جور نیست.
پس قبل از شروع، فهرست را باز کنید و ببینید محصول شما دقیقاً کدام ردیف را پوشش می‌دهد. اگر یک خدمت نرم‌افزاری دارید، به جای نوشتن توضیح کلی، مشخصات فنی و تفاوتش با محصولات عادی بازار را آماده کنید.
مدارک را به‌صورت اسکن در سامانه بارگذاری می‌کنید. فهرست کامل را در بخش بعدی آورده‌ایم. در پایان فرم ارزیابی، آخرین اظهارنامه‌ی مالیاتی، تصاویر محصولات، تصویر تأییدیه‌ها و فایل اقرارنامه بارگذاری می‌شود. دقت کنید که مدارک با اطلاعات واردشده در فرم، آگهی روزنامه‌ی رسمی و لیست بیمه یکسان باشند. ناهماهنگی بین سند و فرم یکی از دلایل رایج برگشت پرونده است.
بعد از ارسال، پرونده را دبیرخانه‌ی کارگروه برای کارگزار مربوطه می‌فرستد. کارگزار مدارک را بر اساس آیین‌نامه بررسی می‌کند و نظر کارشناسی‌اش را از طریق سامانه به دبیرخانه می‌فرستد. یعنی کارگزار تصمیم‌گیرنده‌ی نهایی نیست، گزارش‌دهنده است.
در این مرحله ممکن است برای توضیح یا تکمیل مدارک از شما سؤال شود. پاسخ سریع و مستند، مسیر پرونده را کوتاه می‌کند. توضیحات کلی بدون سند معمولاً دوباره به همین مرحله برمی‌گردد.
نتیجه‌ی بررسی کارگزار برای تصمیم نهایی به کارگروه یا کمیته‌ی کارشناسی زیر نظر آن ارجاع می‌شود. اگر تأیید شود، شرکت در دسته‌ی مناسب وارد فهرست دانش‌بنیان‌ها می‌شود و از تاریخ تأیید از مزایا استفاده می‌کند.
بعد از تأیید، کار تمام نیست. دسته‌ی شما تعیین‌کننده‌ی تعهدات بعدی است. نوپاها باید هر سال گزارش پیشرفت بدهند و نوآور و فناورها باید در دوره‌های سه‌ساله دوباره ارزیابی شوند. مزایای مالیاتی هم شرط و ساز و کار خودشان را دارند که پایین‌تر توضیح می‌دهیم.
شرکت‌های دانش‌بنیان اکنون در سه دسته قرار می‌گیرند: نوپا، نوآور و فناور. تفاوت اصلی آن‌ها درآمد عملیاتی در آخرین اظهارنامه‌ی مالیاتی، تعداد نیروی بیمه‌شده و سهم فروش محصولات دانش‌بنیان از کل فروش است. این دسته‌بندی جایگزین تقسیم‌بندی قدیمی تولیدی و نوپا نوع ۱ و ۲ شده است؛ در گذشته پنج نوع شرکت وجود داشت: نوپا نوع ۱ و ۲، تولیدی نوع ۱ و ۲ و مستعد دانش‌بنیان. نسخه‌ی فعلی هم در جلسه‌ی ۱۴۰۲/۲/۱۸ کارگروه دائمی شورای راهبری تصویب شد.
شرایطی مثل «دو سوم هیئت‌مدیره با مدرک کارشناسی»، «داشتن ثبت اختراع» و «سه سال سابقه‌ی کاری» که در بسیاری از مقالات دیده می‌شود، به آیین‌نامه‌ی قدیمی‌تر برمی‌گردد. آن نسخه‌ها هنوز در سایت‌های مختلف می‌چرخند، به‌خصوص در منابعی که مثلاً هنوز می‌نویسند نوپاها فقط دو سال تأییدیه دارند و تمدیدشان یک‌ساله است. در آیین‌نامه‌ی فعلی، سنجه‌ها بر درآمد، نیروی بیمه‌شده، سهم فروش و محصول متمرکز است. پیش از اقدام، تاریخ هر منبع را بررسی کنید.
مدارک اصلی شامل مدارک هویتی شرکت و اعضا، آگهی تأسیس و تغییرات، آخرین اظهارنامه‌ی مالیاتی، لیست بیمه و مستندات محصول است. فهرست زیر از ترکیب منابع به دست آمده و بسته به دسته‌ی شما ممکن است کمی تغییر کند:
برای شرکت‌های نوپا که هنوز فروشی ندارند، اظهارنامه‌ی مالیاتی ممکن است بدون درآمد یا ناقص باشد. در این حالت، مستندات R&D، نمونه‌ی آزمایشگاهی و برنامه‌ی تولید اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند.
تأییدیه دائمی نیست و دوره‌ی اعتبار آن بسته به دسته فرق می‌کند. شرکت نوپا باید ظرف حداکثر پنج سال از دریافت تأییدیه، معیارهای نوآور یا فناور را کسب کند و هر سال گزارش پیشرفت برنامه‌ی رشد را به دبیرخانه بدهد؛ در غیر این صورت از فهرست خارج می‌شود. نوآور و فناور هر سه سال یک بار ارزیابی دوره‌ای می‌شوند.
سقوط دسته هم ممکن است. اگر شرکت نوآور شرط درآمد را از دست بدهد، به دسته‌ی نوپا منتقل می‌شود و تنها دو سال فرصت دارد دوباره شرایط نوآور یا فناور را به دست آورد. ارتقای دسته هم ممکن است: جابه‌جایی از نوپا به نوآور، از نوپا به فناور و از نوآور به فناور در صورت احراز شرایط مواد ۴ یا ۵ قابل انجام است.
دو حمایت مالیاتی اصلی وجود دارد: معافیت مالیاتی موضوع ماده‌ی ۳ قانون حمایت، و اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه موضوع ماده‌ی ۱۱ قانون جهش تولید دانش‌بنیان. متن ماده‌ی ۳ معافیت از پرداخت مالیات، سود بازرگانی و عوارض صادراتی را به مدت پانزده سال پیش‌بینی کرده است. اعتبار مالیاتی هم معادل هزینه‌ی فعالیت‌های تحقیق و توسعه با قابلیت انتقال به سال‌های بعد اعطا می‌شود و از مالیات قطعی‌شده‌ی همان سال یا سال‌های بعد کسر می‌شود.
معافیت فقط روی درآمد محصولات دانش‌بنیان تأییدشده اعمال می‌شود. اگر بخشی از درآمد شرکت از جای دیگری باشد، همان بخش مشمول مالیات می‌شود. پس حسابداری شرکت باید فروش محصول تأییدشده را از سایر فروش‌ها جدا نگه دارد.
برای اعتبار مالیاتی هم تحول جدیدی هست. معاون سیاست‌گذاری و توسعه‌ی معاونت علمی تأکید کرده که در قانون جدید، شرکت‌ها می‌توانند مالیاتشان را مستقیم در طرح‌های تحقیق و توسعه هزینه کنند و همان مبلغ به‌عنوان اعتبار مالیاتی محاسبه می‌شود؛ این امکان فقط به شرکت‌های دانش‌بنیان محدود نیست. مقدار و شرایط دقیق را با آیین‌نامه‌ی اجرایی بند «ب» ماده‌ی ۱۱ (مصوب ۱۴۰۱/۰۷/۰۴) و دستورالعمل روز دبیرخانه بسنجید.
بیشتر پرونده‌ها به خاطر ضعف مستندات یا ناهماهنگی اسناد برمی‌گردند، نه ضعف فنی ایده. رایج‌ترین موارد:
نه. فقط شخص حقوقی قابل ارزیابی است. فقط شرکت‌های حقوقی می‌توانند برای ثبت دانش‌بنیان اقدام کنند. ابتدا باید شرکت ثبت شود و شناسه ملی بگیرد.
بله. ثبت شرکت حقوقی اولین مرحله است و بدون شماره‌ی ثبت و شناسه‌ی ملی، ورود به سامانه ممکن نیست.
بسته به دسته فرق می‌کند. نوپا حداکثر تا پنج سال فرصت دارد دسته‌اش را ارتقا دهد و نوآور و فناور هر سه سال ارزیابی مجدد می‌شوند.
از تاریخ تأیید شرکت، نه از زمان ثبت شرکت یا ثبت‌نام در سامانه. معافیت مالیاتی هم فقط از تاریخ تأیید شرکت به عنوان دانش‌بنیان اعمال می‌شود.
در یک سال مالی نه. شرکت در یک سال مالی نمی‌تواند همزمان از معافیت و اعتبار مالیاتی استفاده کند.
نه. ارزیابی بر محصول، مستندات مالی و ساختار شرکت تکیه دارد.
مراحل ثبت شرکت دانش بنیان دو بخش جدا دارد: ثبت شرکت حقوقی و ارزیابی در معاونت علمی. دسته‌ی شرکت را آیین‌نامه‌ی جدید با سه معیار عددی تعیین می‌کند: درآمد عملیاتی ۵۰ میلیارد ریال (۵ میلیارد تومان)، حداقل ۱۰ نفر بیمه‌شده تمام‌وقت و سهم فروش ۵۰ درصدی. مهم‌ترین نکته‌ها این‌هاست:
مرکز آموزش بازرگانی فارس، به‌عنوان مرجع تخصصی آموزش‌های کسب‌وکار و بازرگانی، با دوره‌های تخصصی کسب‌وکار، فروش، بازاریابی، بازرگانی، مدیریت و مدیریت پروژه، شما را برای ورود به بازار کسب‌وکار و تجارت بین‌الملل همراهی می‌کند.
نظر شما درباره این مطلب
نام شما : * تکمیل شود
ایمیل شما :
نظر شما : * این قسمت نباید خالی باشد
نظرات کاربران
مقالات مشابه