انتشار : سه شنبه 21 مهر 1405

20 بازدید

اصطلاحات تجارت خارجی تعریف مشخصی در قواعد بین‌المللی و قوانین کشورها دارند و هر کدام تعهد و هزینه‌ای را بین طرفین تقسیم می‌کنند. اصطلاحات عمومی بیزینس استعاری‌اند و معنای حقوقی ندارند. یک حرف در FOB یا FCA، یا یک کلمه روی بارنامه، می‌تواند تعیین کند چه کسی خسارت را می‌پردازد یا بانک اسناد را می‌پذیرد یا نه. اهمیت عملی این اصطلاحات برای بازرگان ایرانی روشن است. به گفته مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی (مهر ۱۴۰۵)، بیش از ۹۰ درصد تجارت خارجی ایران از نظر وزنی و بیش از ۸۰ درصد از نظر ارزشی از راه حمل‌ونقل دریایی انجام می‌شود [۷]. یعنی اصطلاحات بارنامه، کانتینر، دموراژ و بندر فقط واژه نیستند، بلکه زبان کار روزمره بیشتر معاملات‌اند. و در اعتبار اسنادی، بانک‌ها اسناد را فقط بر پایه ظاهرشان بررسی می‌کنند

اصطلاحات رایج انگلیسی بازرگانی: راهنمای کامل اصطلاحات تجارت خارجی با معادل فارسی 1405

اصطلاحات رایج انگلیسی بازرگانی واژه‌ها و مخفف‌هایی با معنای ثابت‌اند که روی پیش‌فاکتور، قرارداد، بارنامه، اعتبار اسنادی و اظهارنامه گمرکی دیده می‌شوند؛ مثل PI، B/L، L/C، FOB، HS Code و MOQ. این راهنما بیش از ۱۲۰ اصطلاح را بر اساس مراحل واقعی یک معامله خارجی دسته‌بندی می‌کند و برای هر کدام معادل فارسی، معنای دقیق و نکته کاربردی می‌دهد.

تفاوت این فهرست با بیشتر فهرست‌های فارسی در سه چیز است. اصطلاحات عمومی بیزینس مثل break the ice را کنار گذاشته‌ایم و فقط واژه‌هایی را آورده‌ایم که روی اسناد معامله می‌نشینند. معادل رسمی بسیاری از اصطلاحات را از متن قانون امور گمرکی و آیین‌نامه اجرایی آن نشان داده‌ایم تا بدانید مثلاً Commercial Invoice در مقررات ایران «سیاهه» نامیده می‌شود. و اصطلاحاتی را که اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند (مثل Demurrage و Detention یا Telex Release و Sea Waybill کنار هم مقایسه کرده‌ایم.

اطلاعات تا ۲۰ مهر ۱۴۰۵ بازبینی شده است. این مقاله جایگزین مشاوره گمرکی یا حقوقی نیست؛ برای هر معامله واقعی، متن قرارداد و مقررات روز را بررسی کنید.

جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید به دوره آموزش زبان بازرگانی فشرده مرکز آموزش بازرگانی فارس سر بزنید

اصطلاحات رایج انگلیسی بازرگانی

فرق اصطلاحات تجارت خارجی با انگلیسی عمومی چیست؟

اهمیت عملی این اصطلاحات برای بازرگان ایرانی روشن است. به گفته مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی (مهر ۱۴۰۵)، بیش از ۹۰ درصد تجارت خارجی ایران از نظر وزنی و بیش از ۸۰ درصد از نظر ارزشی از راه حمل‌ونقل دریایی انجام می‌شود [۷]. یعنی اصطلاحات بارنامه، کانتینر، دموراژ و بندر فقط واژه نیستند، بلکه زبان کار روزمره بیشتر معاملات‌اند. و در اعتبار اسنادی، بانک‌ها اسناد را فقط بر پایه ظاهرشان بررسی می‌کنند: طبق قواعد یکنواخت اعتبارات اسنادی (UCP 600) بانک حداکثر پنج روز کاری بانکی پس از ارائه اسناد فرصت دارد تا مطابقت آن‌ها را تعیین کند [۳].

ملاک	انگلیسی عمومی بیزینس	انگلیسی تجارت خارجی
نمونه	win-win, break the ice	FOB, B/L, L/C, HS Code
منبع معنا	فرهنگ لغت و عرف زبان	قواعد ICC (اینکوترمز، UCP 600)، سازمان جهانی گمرک (HS)، قوانین گمرکی
پیامد خطا	سوءتفاهم در مکالمه	رد اسناد توسط بانک، هزینه‌های اضافی حمل، تأخیر در ترخیص

مراحل یک معامله خارجی و اصطلاحات هر مرحله

یک معامله خارجی از استعلام شروع می‌شود و با پرداخت، حمل، ترخیص و در صادرات با رفع تعهد ارزی تمام می‌شود. هر مرحله اسناد و اصطلاحات خودش را دارد و جدول زیر مثل نقشه، جای هر اصطلاح را در مسیر نشان می‌دهد.

مرحله	سند یا رویداد	اصطلاحات کلیدی
۱. استعلام	Inquiry, RFQ	Specification, MOQ
۲. قیمت و توافق اولیه	Quotation, Offer, Proforma Invoice	Validity, Payment Terms, Incoterms
۳. قرارداد و سفارش	Sales Contract, Purchase Order	Force Majeure, Governing Law
۴. ثبت سفارش (واردات به ایران)	پیش‌فاکتور، شناسه فروشنده خارجی	HS Code, Order Registration
۵. پرداخت	T/T, L/C, D/P, D/A	Beneficiary, Presentation, Discrepancy
۶. تولید و بازرسی	Inspection Certificate, COA	Lead Time, QC
۷. حمل	Booking, B/L, AWB	POL, POD, ETD, ETA, FCL, LCL
۸. گمرک	Customs Declaration, Delivery Order	HS Code, Customs Value, Duty
۹. تسویه	تسویه پرداخت، رفع تعهد ارزی (صادرات)	Settlement, Repatriation

اصطلاحات مذاکره، قیمت‌دهی و سفارش

اصطلاحات این بخش مشخص می‌کنند چه چیزی فقط اطلاعات است و چه چیزی تعهد ایجاد می‌کند. فرق «پیشنهاد قطعی» با «قیمت‌دهی» و فرق پیش‌فاکتور با قرارداد از همین‌جا شروع می‌شود.

اصطلاح	معادل فارسی	معنا و نکته
Inquiry / Enquiry	استعلام	درخواست اولیه خریدار برای دریافت اطلاعات، کاتالوگ یا قیمت. تعهدآور نیست.
RFQ (Request for Quotation)	درخواست قیمت	درخواست رسمی با مشخصات و مقدار معین. پاسخ آن Quotation است.
Quotation (Quote)	قیمت‌دهی (کوتیشن)	قیمت فروشنده برای مقدار و شرایط مشخص، معمولاً با مدت اعتبار.
Firm Offer	پیشنهاد قطعی	فروشنده تا پایان مهلت اعتبار به آن پایبند می‌ماند. در مقابل، پیشنهاد مشروط (subject to confirmation یا subject to prior sale) را فروشنده می‌تواند پس بگیرد.
Counteroffer	پیشنهاد متقابل	رد پیشنهاد قبلی و ارائه شرایط جدید. مذاکره از همین‌جا شروع می‌شود.
Proforma Invoice (PI)	پیش‌فاکتور (سیاهه مقدماتی)	سند پیش از انجام معامله که توافقات اولیه را نشان می‌دهد. در ایران، مبنای ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت است [۹].
Purchase Order (PO)	سفارش خرید	سند خریدار برای سفارش قطعی، با شماره و مشخصات کالا.
Order Confirmation (OC)	تأییدیه سفارش	پذیرش PO توسط فروشنده.
Sales Contract	قرارداد فروش	سند اصلی حقوق و تعهدات: پرداخت، تحویل، بازرسی و حل اختلاف.
Sales Confirmation (S/C)	تأییدیه فروش	بسته به عرف طرفین گاهی همان قرارداد خلاصه است. نقش آن را در متن مشخص کنید.
MOQ	حداقل مقدار سفارش	کمترین مقداری که فروشنده می‌فروشد. معمولاً با پلکان قیمت (price breaks) همراه است.
Lead Time	زمان آماده‌سازی یا تحویل	از ثبت سفارش یا دریافت پیش‌پرداخت تا آماده شدن کالا. مبدأ شمارش را در قرارداد بنویسید.
Validity	مدت اعتبار	مهلت اعتبار قیمت یا پیش‌فاکتور. در سامانه ثبت سفارش، تاریخ صدور و تاریخ اعتبار پیش‌فاکتور وارد می‌شود [۹].
Ex-factory price	قیمت درب کارخانه	عبارت عمومی برای قیمت در محل تولید. قاعده رسمی اینکوترمز نیست؛ قاعده رسمی EXW است.
Force Majeure	قوه قاهره (فورس ماژور)	رویداد غیرقابل‌پیش‌بینی و غیرقابل‌کنترل که اجرای تعهد را مختل می‌کند. تعریف و مدت آن باید در قرارداد بیاید.
LOI / MOU / NDA	نامه قصد / تفاهم‌نامه / قرارداد محرمانگی	اسناد پیش از قرارداد اصلی. تعهدآور بودن آن‌ها به متنشان بستگی دارد.

اصطلاحات طرفین و نقش‌ها

نقش هر طرف روی اسناد، مسئولیت او را مشخص می‌کند. بیشترین اشتباه در این بخش، یکی گرفتن Shipper با Exporter و Consignee با Buyer است.

اصطلاح	معادل فارسی	معنا و نکته
Exporter	صادرکننده	کسی که کالا را از کشور خارج می‌کند. در ایران صادرکننده تجاری باید کارت بازرگانی داشته باشد.
Importer	واردکننده	کسی که کالا را به کشور وارد می‌کند و در گمرک مسئول اظهار است.
Seller / Supplier	فروشنده / تأمین‌کننده	طرف فروش در قرارداد. در ایران برای فروشنده خارجی «شناسه فروشنده خارجی» ثبت می‌شود.
Buyer	خریدار	طرف خرید در قرارداد.
Manufacturer	تولیدکننده	سازنده واقعی کالا. گاهی فروشنده فقط واسطه است.
Trading Company	شرکت بازرگانی	کالا را از تولیدکننده می‌خرد و می‌فروشد.
Wholesaler	عمده‌فروش	در حجم بالا می‌خرد و به خرده‌فروش یا مصرف‌کننده تجاری می‌فروشد.
Distributor	پخش‌کننده (توزیع‌کننده)	کالا را به نام و حساب خودش از فروشنده می‌خرد و در بازار هدف می‌فروشد.
Agent	نماینده فروش (کارگزار)	معمولاً از طرف تولیدکننده و با کمیسیون کار می‌کند و خودش کالا را نمی‌خرد.
OEM	تولید طبق طرح خریدار	سازنده بر اساس طرح و مشخصات خریدار تولید می‌کند.
ODM	تولید و طراحی توسط سازنده	سازنده طراحی را هم انجام می‌دهد و خریدار با برند خودش می‌فروشد.
Private Label	برند اختصاصی خریدار	محصول موجود با برچسب و بسته‌بندی برند خریدار.
Shipper (Consignor)	فرستنده بار	کسی که روی بارنامه به‌عنوان فرستنده ثبت می‌شود. ممکن است صادرکننده، تولیدکننده یا فورواردر باشد.
Consignee	گیرنده بار	کسی که طبق بارنامه حق تحویل بار را دارد. با خریدار فرق می‌کند (مثلاً ممکن است بانک باشد).
Notify Party	طرف اعلام ورود	کسی که کشتیرانی ورود بار را به او اطلاع می‌دهد. حق تحویل بار ندارد.
Carrier / Shipping Line	متصدی حمل / خط کشتیرانی	شرکتی که حمل را انجام می‌دهد و بارنامه صادر می‌کند.
Freight Forwarder	فورواردر (شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی)	حمل را برای صاحب کالا ترتیب می‌دهد و می‌تواند بارنامه خودش (House B/L) صادر کند.
Customs Broker	کارگزار گمرکی	در ایران، برای شخص حقیقی فقط خود صاحب کالا یا کارگزار گمرکی با وکالتنامه رسمی و کارت کارگزار معتبر می‌تواند اظهار کند [۶].
Applicant	متقاضی (در L/C)	خریدار که از بانک خودش اعتبار اسنادی باز می‌کند.
Beneficiary	ذی‌نفع (در L/C)	فروشنده‌ای که اعتبار به نفع اوست و با ارائه اسناد مطابق پول می‌گیرد.

اصطلاحات اسناد تجاری و حمل

اسناد تجاری سه کار می‌کنند: معامله را ثبت می‌کنند، حمل را اثبات می‌کنند و ترخیص و پرداخت را ممکن می‌سازند. در اعتبار اسنادی، ناهماهنگی میان این اسناد رایج‌ترین دلیل رد شدن مجموعه اسناد است: یکی از مثال‌های ICC تفاوت نام ذی‌نفع، شرح کالا یا مقدار بین فاکتور و بارنامه است [۴].

اصطلاح	معادل فارسی	معنا و نکته
Commercial Invoice (CI)	فاکتور تجاری (سیاهه فروش/خرید)	سند اصلی ارزش معامله برای پرداخت و ترخیص. در مقررات ایران «سیاهه خرید» برای واردات و «سیاهه فروش (فاکتور)» برای صادرات آمده است [۵][۶].
Packing List (PL)	فهرست بسته‌بندی (فهرست عدل‌بندی)	تعداد و نوع بسته‌ها و وزن خالص و ناخالص هر قلم. طبق ماده ۵۸ آیین‌نامه گمرکی، فهرست عدل‌بندی در صورت یکنواخت نبودن کالا لازم است [۶].
Bill of Lading (B/L)	بارنامه	سند حمل دریایی. سه کار می‌کند: رسید کالا، گواهی قرارداد حمل، و (در نوع قابل‌معامله) سند تحویل کالا. جزئیات در همین بخش آمده است.
Original B/L (Full Set)	بارنامه اصل (مجموعه کامل)	معمولاً چند نسخه اصل (اغلب سه نسخه) صادر می‌شود و تعداد روی خود بارنامه ثبت است [۱۴]. بانک‌ها در L/C مجموعه کامل را می‌خواهند.
Straight B/L	بارنامه اسمی (مستقیم)	فقط برای یک گیرنده مشخص صادر می‌شود و با پشت‌نویسی قابل انتقال نیست.
Order B/L (To Order)	بارنامه به‌حواله‌کرد (قابل‌معامله)	با پشت‌نویسی منتقل می‌شود. به همین دلیل در اعتبار اسنادی رایج است.
Clean B/L	بارنامه تمیز	بارنامه‌ای که ظاهر کالا یا بسته‌بندی را «معیوب» اعلام نکرده باشد. توضیح کامل پایین‌تر آمده است.
Claused / Dirty B/L	بارنامه مخدوش (دارای قید)	حاوی عبارتی است که معیوب بودن ظاهر کالا یا بسته‌بندی را اعلام می‌کند. بانک‌ها آن را نمی‌پذیرند.
Shipped on Board B/L	بارنامه «روی عرشه»	تأیید می‌کند کالا روی کشتی بارگیری شده است. اعتبارهای اسنادی معمولاً این نوع را می‌خواهند.
Received for Shipment B/L	بارنامه دریافت برای حمل	فقط نشان می‌دهد متصدی حمل کالا را تحویل گرفته است، نه اینکه روی کشتی رفته باشد.
House B/L (HBL)	بارنامه فورواردر	بارنامه‌ای که فورواردر برای فرستنده صادر می‌کند.
Master B/L (MBL)	بارنامه اصلی کشتیرانی	بارنامه‌ای که خط کشتیرانی برای فورواردر صادر می‌کند.
Sea Waybill	بارنامه غیرقابل‌معامله دریایی	سند حمل غیرقابل‌انتقال و بدون «نسخه اصل». سند مالکیت نیست [۱۱].
Telex Release	تلکس ریلیز (آزادسازی الکترونیکی)	پیام کشتیرانی به نمایندگی مقصد برای تحویل بار بدون ارائه اصل بارنامه. پایین‌تر تفاوتش با Sea Waybill آمده است [۱۱].
Air Waybill (AWB)	بارنامه هوایی	قابل معامله نیست و سند مالکیت نیست؛ رسید و قرارداد حمل است [۱۴].
CMR	بارنامه حمل جاده‌ای بین‌المللی	سند حمل جاده‌ای طبق کنوانسیون CMR.
Delivery Order (D/O)	ترخیصیه	سند آزادسازی کالا از متصدی حمل یا نماینده‌اش. در ماده ۵۸ آیین‌نامه گمرکی «ترخیصیه» از اسناد پیوست اظهارنامه واردات است [۶].
Certificate of Origin (CO)	گواهی مبدأ	سندی که مبدأ کالا را گواهی می‌کند. طبق تبصره ۲ ماده ۵۸، اگر کشور سازنده احراز شده و کالا مشمول تعرفه ترجیحی یا محدودیت مقداری نباشد، گمرک می‌تواند ارائه آن را لازم نداند [۶].
Phytosanitary Certificate	گواهی بهداشت گیاهی (قرنطینه)	برای محصولات گیاهی و کشاورزی لازم می‌شود.
Certificate of Analysis (COA)	گواهی آنالیز	نتایج آزمایش کیفیت یا ترکیب کالا، معمولاً برای مواد شیمیایی و غذایی.
Inspection Certificate	گواهی بازرسی	تأیید مستقل مقدار و کیفیت قبل از حمل.
Fumigation Certificate	گواهی ضدعفونی (فیومیگاسیون)	برای بسته‌بندی چوبی و برخی کالاها.
Insurance Certificate / Policy	گواهی بیمه / بیمه‌نامه باربری	اثبات بیمه محموله. در قواعد CIF و CIP فروشنده باید آن را تأمین کند [۱۰].
Customs Declaration	اظهارنامه گمرکی	سند اصلی ترخیص یا صدور کالا که مشخصات و ارزش کالا را به گمرک اعلام می‌کند.
Warehouse Receipt	قبض انبار	رسید تحویل کالا به انبار. در ماده ۵۸ آیین‌نامه گمرکی از اسناد پیوست است [۶].
TIR Carnet	کارنه تیر	سند ترانزیت جاده‌ای بین‌المللی.
SDS (MSDS)	برگه اطلاعات ایمنی مواد	برای مواد شیمیایی و کالاهای خطرناک لازم است.

بارنامه (B/L) را چگونه بخوانیم؟

برای خواندن بارنامه، ابتدا سه طرف (Shipper، Consignee و Notify Party) را بررسی کنید، سپس مسیر و کالا را. هر ناهماهنگی با فاکتور یا اعتبار اسنادی باید پیش از ارائه اسناد اصلاح شود، چون بعد از آن اصلاح بارنامه هزینه و زمان می‌برد.

فیلد روی بارنامه	معنا	چه چیزی را بررسی کنیم
Shipper	فرستنده	با نام ذی‌نفع در L/C هم‌خوان باشد (در صورت الزام).
Consignee	گیرنده	اگر Order باشد، «to order of» چه کسی است؟ اگر اسمی است، نام درست و کامل باشد.
Notify Party	طرف اعلام ورود	آدرس و تلفن درست باشد تا اعلام ورود به‌موقع برسد.
Vessel / Voyage	کشتی و سفر	برای پیگیری موقعیت و ETA.
POL / POD	بندر بارگیری / تخلیه	طبق قرارداد و L/C باشد.
Description of Goods	شرح کالا	با فاکتور و L/C هم‌خوان باشد.
Gross Weight / Measurement	وزن ناخالص / حجم	با پکینگ لیست مطابقت داشته باشد.
Freight Prepaid / Collect	کرایه پیش‌پرداخت / در مقصد	با شرط تحویل هم‌خوان باشد: در CFR و CIF فروشنده کرایه را پرداخته است.
Number of Original B/L	تعداد نسخه اصل	همه نسخه‌ها را دریافت کنید؛ ارائه مجموعه کامل در L/C معمول است.
Shipped on Board Date	تاریخ بارگیری روی کشتی	بر شمارش مهلت ارائه اسناد اثر می‌گذارد.

Clean B/L دقیقاً یعنی چه؟

Clean B/L یعنی روی بارنامه عبارتی نیست که معیوب بودن ظاهر کالا یا بسته‌بندی را صریحاً اعلام کند. طبق ماده ۲۷ UCP 600، بانک‌ها فقط سند حمل «تمیز» را می‌پذیرند و کلمه «clean» لازم نیست روی سند نوشته شده باشد [۳]. پس «تمیز» به معنای گواهی کیفیت کالای داخل بسته نیست؛ فقط ثبت متصدی حمل از وضعیت ظاهری بار است.

تلکس ریلیز، بارنامه اصل و Sea Waybill چه فرقی دارند؟

در بارنامه اصل، یک نسخه اصل باید در مقصد تحویل داده شود. در تلکس ریلیز، اصل بارنامه صادر شده ولی فرستنده آن را در مبدأ تسلیم کرده و کشتیرانی به نمایندگی مقصد دستور تحویل بدهد. Sea Waybill از ابتدا اصلاً نسخه اصلی ندارد [۱۱]. فروشنده معمولاً تلکس را وقتی می‌دهد که از دریافت وجه مطمئن شده باشد؛ چون با آن کنترل تحویل کالا از دستش می‌رود.

ملاک	بارنامه اصل (OBL)	تلکس ریلیز	Sea Waybill
صدور نسخه اصل	بله	بله، سپس در مبدأ تسلیم می‌شود	هرگز
قابل‌معامله	اگر Order باشد	پس از آزادسازی، خیر	خیر
تحویل در مقصد	با تسلیم یک نسخه اصل	با پیام کشتیرانی، بدون اصل	گیرنده با اثبات هویت
سرعت در مقصد	وابسته به رسیدن اصل	زیاد	زیاد

اصطلاحات حمل و لجستیک

اصطلاحات حمل مشخص می‌کنند بار چگونه بسته‌بندی، رزرو، حمل و تحویل می‌شود و هر روز تأخیر چه هزینه‌ای دارد. بنادر ایران در ۱۴۰۳ بیش از ۳ میلیون TEU تخلیه و بارگیری کانتینری داشته‌اند (به گفته مدیرعامل سازمان بنادر) [۸]؛ یعنی واحدهایی مثل TEU و FCL در عمل اصطلاحات بنادر ایران هم هستند.

اصطلاح	معادل فارسی	معنا و نکته
FCL (Full Container Load)	کانتینر دربست	یک کانتینر کامل برای یک صاحب کالا.
LCL (Less than Container Load)	بار جمعی (کمتر از کانتینر)	بار چند صاحب کالا در یک کانتینر مشترک. هزینه و زمان بیشتری برای تجمیع و تفکیک دارد.
TEU	واحد معادل ۲۰ فوت	واحد شمارش کانتینر. کانتینر ۴۰ فوتی ۲ TEU است.
FEU	واحد معادل ۴۰ فوت	یک کانتینر ۴۰ فوتی.
20' GP / 40' GP / 40' HC	کانتینر ۲۰ و ۴۰ فوتی عمومی / ۴۰ فوتی بلند	GP یعنی General Purpose و HC یعنی High Cube (ارتفاع بیشتر).
Reefer	کانتینر یخچالی	برای کالاهای حساس به دما.
Pallet / Carton	پالت / کارتن	واحدهای بسته‌بندی که در پکینگ لیست ثبت می‌شوند.
Gross Weight (GW)	وزن ناخالص	وزن کالا همراه بسته‌بندی.
Net Weight (NW)	وزن خالص	وزن کالا بدون بسته‌بندی.
CBM	متر مکعب	حجم بار برای محاسبه کرایه.
Freight (Ocean / Air)	کرایه حمل (دریایی / هوایی)	هزینه حمل اصلی. جدا از هزینه‌های بندری است.
Freight Prepaid / Collect	کرایه پیش‌پرداخت / در مقصد	Prepaid را فروشنده می‌پردازد و Collect را خریدار در مقصد.
POL / POD	بندر بارگیری / بندر تخلیه	Port of Loading و Port of Discharge.
Transshipment	انتقال در بندر میانی	جابه‌جایی بار از یک کشتی به کشتی دیگر در مسیر. روی زمان و ریسک اثر می‌گذارد.
ETD / ETA	زمان تقریبی حرکت / رسیدن	Estimated Time of Departure و Arrival. تقریبی است و تغییر می‌کند.
Cut-off	مهلت تحویل بار یا اسناد	آخرین زمان تحویل کانتینر یا اسناد به ترمینال برای سوار شدن روی کشتی.
Booking	رزرو (فضا یا کانتینر)	درخواست رزرو جا روی کشتی.
Shipping Instructions (SI)	دستور حمل	اطلاعاتی که فرستنده برای صدور بارنامه به کشتیرانی می‌دهد.
Manifest	مانیفست	فهرست محموله‌های کشتی که به گمرک اعلام می‌شود.
THC	هزینه جابه‌جایی در ترمینال	Terminal Handling Charge. معمولاً جدا از کرایه اصلی است.
Free Time	مهلت رایگان	روزهایی که کانتینر بدون هزینه اضافی در اختیار صاحب کالاست. یک راهنمای فارسی بازه معمول را ۳ تا ۱۰ روز می‌داند [۱۲]، اما عدد واقعی را شرایط خط کشتیرانی تعیین می‌کند.
Demurrage	دموراژ (حق توقف در بندر)	هزینه ماندن کانتینر پر در بندر یا ترمینال پس از پایان مهلت رایگان [۱۲].
Detention	دیتنشن (حق توقف خارج از بندر)	هزینه دیرکرد در بازگرداندن کانتینر پس از خروج از بندر [۱۲].
Despatch	پاداش تخلیه یا بارگیری زودتر	نقطه مقابل Demurrage در حمل‌های چارتری.
Stuffing / Destuffing	بارگیری / تخلیه کانتینر	Stuffing یعنی چیدن بار داخل کانتینر و Destuffing یعنی خالی کردن آن.
Seal	پلمپ	شماره پلمپ کانتینر روی بارنامه و اسناد ثبت می‌شود.
Bulk / Break-bulk / Ro-Ro	فله / کالای عمومی / حمل غلتان	انواع حمل بدون کانتینر. قواعد FOB و CFR و CIF معمولاً برای همین کالاهای دریایی غیرکانتینری مناسب‌اند [۱۰].
Dangerous Goods (DG)	کالای خطرناک	نیازمند بسته‌بندی، برچسب و مدارک مخصوص.
Door-to-Door	درب به درب	حمل از انبار فروشنده تا انبار خریدار با یک پیمانکار.
FTL (Full Truck Load)	کامیون دربست	حمل یک کامیون کامل برای یک بار.

دموراژ و دیتنشن چه فرقی دارند و چرا منابع فارسی اختلاف دارند؟

دموراژ هزینه ماندن کانتینر پر در بندر یا ترمینال پس از مهلت رایگان است و دیتنشن هزینه دیرکرد در بازگرداندن کانتینر پس از خروج از بندر [۱۲]. بعضی منابع فارسی دموراژ را به معنای هزینه تأخیر کشتی در بارگیری یا تخلیه (در حمل چارتری) هم به کار می‌برند و دیتنشن را «حق توقف» می‌نامند؛ پس پیش از پرداخت یا مذاکره، تعریف و تعرفه همان خط کشتیرانی را بگیرید.

اصطلاحات پرداخت و بانکی

اصطلاحات پرداخت مشخص می‌کنند پول کی و در برابر چه سندی از خریدار به فروشنده می‌رسد. هر روش ریسک را متفاوت تقسیم می‌کند: در حواله پیش‌پرداخت ریسک با خریدار است و در حساب باز با فروشنده.

اصطلاح	معادل فارسی	معنا و نکته
T/T (Telegraphic Transfer)	حواله بانکی	انتقال پول از حساب خریدار به فروشنده. زمان آن (پیش از حمل یا بعد از آن) باید در قرارداد بیاید.
Advance Payment	پیش‌پرداخت	پرداخت پیش از ارسال. ریسک بیشتر با خریدار است.
Deposit / Balance	پیش‌پرداخت / مانده	نمونه رایج: ۳۰٪ پیش، مانده در برابر کپی بارنامه.
CAD (Cash Against Documents)	پرداخت در برابر اسناد	پرداخت هنگام ارائه اسناد حمل.
Open Account (O/A)	حساب باز	فروشنده کالا را می‌فرستد و بعداً پول می‌گیرد. ریسک با فروشنده است.
D/P (Documents against Payment)	اسناد در برابر پرداخت	بانک اسناد را فقط در برابر پرداخت به خریدار می‌دهد. بانک تعهد پرداخت ندارد.
D/A (Documents against Acceptance)	اسناد در برابر قبولی	خریدار با پذیرش برات مدت‌دار اسناد را می‌گیرد و در سررسید می‌پردازد.
Bill of Exchange (Draft)	برات	دستور کتبی پرداخت. Sight Draft دیداری و Time Draft مدت‌دار است.
Letter of Credit (L/C)	اعتبار اسنادی	تعهد بانک خریدار به پرداخت در برابر اسناد مطابق. بانک فقط اسناد را بررسی می‌کند، نه کالا را.
At Sight L/C	اعتبار اسنادی دیداری	پرداخت پس از ارائه اسناد مطابق.
Usance (Deferred) L/C	اعتبار اسنادی مدت‌دار	پرداخت در تاریخ آینده (مثلاً ۹۰ روز پس از بارنامه).
Irrevocable L/C	اعتبار غیرقابل‌برگشت	بدون رضایت همه طرفین قابل لغو یا اصلاح نیست. در UCP 600 اعتبار اسنادی ذاتاً غیرقابل‌برگشت است.
Confirmed L/C	اعتبار تأییدشده	بانک دوم (معمولاً در کشور فروشنده) هم تعهد پرداخت را می‌پذیرد.
Transferable L/C	اعتبار قابل‌انتقال	ذی‌نفع می‌تواند آن را به فروشنده دوم منتقل کند، فقط اگر در اعتبار نوشته شده باشد.
Back-to-Back L/C	اعتبار پشت‌به‌پشت	واسطه بر پایه یک L/C دریافتی، L/C جدیدی برای تأمین‌کننده باز می‌کند.
Standby L/C (SBLC)	اعتبار اسنادی ضمانتی	مثل ضمانت‌نامه عمل می‌کند و فقط در صورت نکول متقاضی پرداخت می‌شود.
Presentation	ارائه اسناد	تحویل مجموعه اسناد به بانک. در UCP 600 اگر سند حمل ارائه شود، مهلت ۲۱ روز تقویمی پس از بارگیری است، مگر اعتبار مهلت دیگری تعیین کند [۴].
Discrepancy	مغایرت	ناهماهنگی اسناد با شرایط L/C یا با یکدیگر.
Amendment	اصلاحیه	تغییر شرایط L/C با موافقت طرفین.
Expiry Date / Latest Shipment Date	تاریخ انقضا / آخرین مهلت بارگیری	دو تاریخ متفاوت‌اند و هر دو باید رعایت شوند.
UCP 600	قواعد یکنواخت اعتبارات اسنادی	قواعد ICC (نسخه ۲۰۰۷) برای اعتبار اسنادی.
URC 522	قواعد یکنواخت وصولی‌ها	قواعد ICC برای D/P و D/A.
SWIFT	سوئیفت	شبکه پیام‌رسانی بانکی که L/C و حواله با آن مخابره می‌شود.
Bank Guarantee	ضمانت‌نامه بانکی	تعهد بانک برای پرداخت در صورت نقض تعهد یکی از طرفین.
Remittance	حواله	ارسال وجه از طریق نظام بانکی.

در اعتبار اسنادی بانک‌ها چه چیزی را بررسی می‌کنند؟

بانک‌ها در اعتبار اسنادی فقط اسناد را بر پایه ظاهرشان بررسی می‌کنند و کالا را نمی‌بینند. در UCP 600 هر بانک حداکثر پنج روز کاری بانکی برای تعیین مطابقت دارد، و ارائه اسنادی که سند حمل دارند باید ظرف ۲۱ روز تقویمی پس از بارگیری و نه دیرتر از انقضای اعتبار باشد [۳][۴]. یک راهنمای حقوقی هم تأکید می‌کند UCP 600 بر «انطباق دقیق» تکیه دارد [۱۵]. نتیجه عملی: نام ذی‌نفع، شرح کالا و مقدار باید در فاکتور، بارنامه و L/C هم‌خوان باشند.

اصطلاحات گمرک و مقررات ایران

اصطلاحات گمرکی همان‌هایی هستند که در اظهارنامه و ثبت سفارش دیده می‌شوند و بخشی از آن‌ها معادل قانونی مشخص در ایران دارند. شناخت این معادل‌ها جلوی اشتباه در ترجمه اسناد و مکاتبه با گمرک را می‌گیرد.

اصطلاح	معادل فارسی	معنا و نکته
Customs	گمرک	نهاد اجرای مقررات ورود و خروج کالا.
Customs Clearance	ترخیص	تکمیل تشریفات و آزادسازی کالا از گمرک.
Customs Declaration	اظهارنامه گمرکی	طبق ماده ۳۹ قانون امور گمرکی، صاحب کالا مسئول صحت اظهارنامه و اسناد آن است.
HS Code	کد تعرفه (کد هماهنگ)	کد شش‌رقمی بین‌المللی طبقه‌بندی کالا. توضیح کامل در همین بخش آمده است [۱].
National Tariff Code	کد تعرفه ملی (۸ رقمی)	در ایران دو رقم ملی به شش رقم بین‌المللی اضافه می‌شود و کد تعرفه معمولاً ۸ رقمی است [۱۳].
Duty / Tariff	حقوق گمرکی (تعرفه)	در قانون امور گمرکی «حقوق ورودی» شامل حقوق گمرکی ۴٪ ارزش گمرکی به‌اضافه سود بازرگانی و وجوه دیگر است [۵].
Customs Value	ارزش گمرکی	در واردات بر پایه CIF (قیمت خرید + بیمه + کرایه + هزینه‌های دیگر تا اولین دفتر گمرکی) [۵].
FTA / Preferential Tariff	موافقت‌نامه تجارت آزاد / تعرفه ترجیحی	کاهش یا حذف تعرفه برای کشورهای عضو. معمولاً گواهی مبدأ لازم دارد.
Rules of Origin	قواعد مبدأ	شروط تعیین کشور مبدأ کالا.
Quota	سهمیه (محدودیت مقداری)	سقف مقدار واردات یا صادرات.
Prohibited / Restricted Goods	کالای ممنوع / مشروط	کالاهایی که ورود یا خروجشان ممنوع یا نیازمند مجوز است.
Import Permit / License	مجوز ورود	مجوز مرجع صالح، مثل استاندارد، بهداشت یا قرنطینه.
Transit	ترانزیت	عبور کالا از کشور به مقصد دیگر بدون ورود قطعی.
Temporary Admission	ورود موقت	ورود کالا برای مدت و هدف مشخص با تعهد خروج.
Re-export	صادرات مجدد	صادرکردن کالایی که پیش‌تر وارد شده است.
Free Zone	منطقه آزاد تجاری‌ـ‌صنعتی	منطقه با مقررات ویژه. برای کالای ورودی از مناطق آزاد به سرزمین اصلی، پیوست سند حمل و ترخیصیه در شرایطی لازم نیست [۶].
Bonded Warehouse	انبار تحت نظارت گمرک	انبار نگهداری کالای ترخیص‌نشده.
Single Window (NTSW)	سامانه جامع تجارت	سامانه ثبت پرونده، پیش‌فاکتور و ثبت سفارش در ایران [۹].
Order Registration	ثبت سفارش	مجوز ورود کالا که با ثبت اطلاعات پیش‌فاکتور در سامانه جامع تجارت صادر می‌شود. در ایران اصطلاح خاص است و معادل بین‌المللی دقیق ندارد.
Commercial Card	کارت بازرگانی	در متون انگلیسی ایرانی معمولاً Commercial Card یا Business Card نوشته می‌شود؛ اما Business Card در انگلیسی عمومی یعنی کارت ویزیت. هنگام مکاتبه با خارجی‌ها یک توضیح کوتاه اضافه کنید.
Foreign Seller ID	شناسه فروشنده خارجی	شناسه‌ای که برای فروشنده خارجی در سامانه جامع تجارت ثبت می‌شود و در ثبت سفارش لازم است [۹].
Foreign Currency Obligation	تعهد ارزی (رفع تعهد ارزی)	در صادرات، بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به چرخه رسمی. آستانه‌ها و مهلت‌ها در ۱۴۰۵ تغییر کرده‌اند؛ مقررات روز را بررسی کنید.
Sanctions Clause	بند تحریم	بندی در قراردادهای خارجی که به ممنوعیت‌ها و مسئولیت‌های ناشی از تحریم اشاره دارد. متن آن را حتماً با مشاور حقوقی بررسی کنید.

HS Code چیست و چرا در ۱۴۰۵ باید به نسخه ۲۰۲۷ توجه کرد؟

HS Code یک کد شش‌رقمی بین‌المللی است که سازمان جهانی گمرک (WCO) برای طبقه‌بندی کالا تدوین کرده و بیش از ۲۰۰ کشور و اقتصاد از آن استفاده می‌کنند؛ بیش از ۹۸ درصد تجارت کالایی جهان با آن طبقه‌بندی می‌شود [۱]. WCO سیستم را هر پنج تا شش سال بازنگری می‌کند. نسخه فعلی (HS 2022) از ۱ ژانویه ۲۰۲۲ اجرایی است و تاریخ هدف اجرای نسخه بعدی ۱ ژانویه ۲۰۲۷ است [۲]، یعنی کمتر از سه ماه دیگر. بعضی ردیف‌ها تغییر می‌کنند و ممکن است کد کالای شما در پیش‌فاکتور یا اظهارنامه عوض شود.

ارزش گمرکی به اینکوترمز وابسته است؟

ارزش گمرکی واردات به نوع اینکوترمز وابسته نیست. ماده ۱۴ قانون امور گمرکی ارزش گمرکی کالای ورودی را «در همه موارد» برابر بهای خرید در مبدأ به‌اضافه بیمه و حمل (سیف) و سایر هزینه‌های متعلق به کالا تا اولین دفتر گمرکی تعریف می‌کند، بر پایه سیاهه خرید یا اسناد صاحب کالا و نرخ ارز بانک مرکزی در روز اظهار [۵]. پس خرید FOB ارزش مشمول حقوق گمرکی را کم نمی‌کند؛ فقط تعیین می‌کند چه کسی کرایه و بیمه را می‌پردازد.

کدام اسناد باید به اظهارنامه پیوست شود؟

ماده ۵۸ آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی اسناد پیوست اظهارنامه را مشخص کرده است [۶]. جدول زیر معادل انگلیسی هر سند را نشان می‌دهد:

سند در مقررات ایران	معادل انگلیسی رایج	برای کدام کالا
اسناد خرید (سیاهه خرید)	Purchase Documents / Invoice	ورودی
اسناد حمل (بارنامه)	Transport Document (B/L, AWB)	ورودی
ترخیصیه	Delivery Order (D/O)	ورودی
قبض انبار	Warehouse Receipt	ورودی و صدوری
گواهی مبدأ	Certificate of Origin	ورودی (با استثناهای تبصره ۲)
اسناد بانکی	Banking Documents	ورودی از طریق نظام بانکی
صورت عدل‌بندی	Packing List	ورودی و صدوری، در صورت یکنواخت نبودن کالا
سیاهه فروش (فاکتور)	Commercial / Sales Invoice	صدوری
مجوزها و گواهی‌های قانونی	Permits and Certificates	ورودی و صدوری، در صورت شمول

اینکوترمز ۲۰۲۰ در یک جدول

اینکوترمز ۲۰۲۰ یازده قاعده دارد: هفت قاعده برای هر نوع حمل و چهار قاعده فقط برای حمل دریایی و آبراه‌های داخلی [۱۰]. این قواعد تحویل، هزینه و ریسک را تقسیم می‌کنند، اما قیمت، روش پرداخت و انتقال مالکیت را مشخص نمی‌کنند [۱۰]. جدول زیر فقط مرور سریع است؛ توضیح کامل هر قاعده در مقاله مستقل اینکوترمز آمده است.

قاعده	نام کامل	نوع حمل	مفهوم کوتاه
EXW	Ex Works	هر نوع	تحویل در محل فروشنده
FCA	Free Carrier	هر نوع	تحویل به حمل‌کننده خریدار
CPT	Carriage Paid To	هر نوع	فروشنده کرایه را می‌پردازد؛ ریسک با تحویل به اولین حمل‌کننده منتقل می‌شود
CIP	Carriage and Insurance Paid To	هر نوع	مانند CPT، با بیمه پوشش بالا (کلوز A) [۱۰]
DAP	Delivered at Place	هر نوع	تحویل در مقصد، آماده تخلیه
DPU	Delivered at Place Unloaded	هر نوع	تحویل در مقصد، پس از تخلیه
DDP	Delivered Duty Paid	هر نوع	تحویل در مقصد، با ترخیص واردات توسط فروشنده
FAS	Free Alongside Ship	دریایی	تحویل کنار کشتی
FOB	Free On Board	دریایی	تحویل روی عرشه کشتی
CFR	Cost and Freight	دریایی	فروشنده کرایه تا بندر مقصد را می‌پردازد؛ ریسک روی عرشه منتقل می‌شود [۱۰]
CIF	Cost, Insurance and Freight	دریایی	مانند CFR، با بیمه حداقلی (کلوز C) [۱۰]

اصطلاحات شبیه که اشتباه گرفته می‌شوند

این جدول تفاوت جفت‌اصطلاحاتی را نشان می‌دهد که بیشترین سردرگمی را ایجاد می‌کنند. برای هر ردیف، معنای دقیق و نکته عملی آمده است.

دو اصطلاح	تفاوت	نکته عملی
Proforma Invoice vs Commercial Invoice	PI پیش از معامله و برای توافق یا ثبت سفارش است؛ CI همراه حمل برای پرداخت و ترخیص صادر می‌شود.	مبلغ و مشخصات هر دو و اعتبار اسنادی باید هم‌خوان باشند.
Quotation vs Offer vs PI	Quotation قیمت است، Offer پیشنهاد فروش با شرایط، PI سندی با اطلاعات کامل‌تر برای معامله.	فقط Firm Offer تا مهلت اعتبار فروشنده را مقید می‌کند.
Shipper vs Exporter	Shipper کسی است که روی بارنامه ثبت می‌شود؛ Exporter صادرکننده تجاری است.	ممکن است فورواردر Shipper باشد.
Consignee vs Notify Party vs Buyer	Consignee حق تحویل بار دارد؛ Notify Party فقط اطلاع می‌گیرد؛ Buyer طرف خرید قرارداد است.	در L/C ممکن است Consignee بانک باشد.
Demurrage vs Detention	Demurrage برای ماندن کانتینر در بندر؛ Detention برای دیرکرد بازگرداندن کانتینر بیرون از بندر [۱۲].	تعرفه و مهلت رایگان را از خط کشتیرانی بگیرید.
ETD vs ETA vs Cut-off	زمان تقریبی حرکت، زمان تقریبی رسیدن، مهلت تحویل بار یا اسناد.	Cut-off را از ETD جدی‌تر بگیرید.
B/L vs AWB vs CMR	بارنامه دریایی، هوایی و جاده‌ای. AWB قابل معامله و سند مالکیت نیست [۱۴].	نوع سند حمل با نوع حمل و شرایط L/C باید هم‌خوان باشد.
Telex Release vs Sea Waybill	در Telex اصل صادر و تسلیم می‌شود؛ در Sea Waybill اصل هرگز صادر نمی‌شود [۱۱].	Telex را معمولاً پس از دریافت وجه بدهید.
Clean B/L vs Clean on Board	Clean یعنی بدون قید معیوب بودن ظاهر بار؛ On Board یعنی روی کشتی بارگیری شده.	طبق UCP 600 لازم نیست کلمه clean روی سند باشد [۳].
At Sight vs Usance L/C	پرداخت بلافاصله پس از ارائه اسناد مطابق، یا در تاریخ آینده.	در Usance هزینه مالی دوره مهلت را در قیمت لحاظ کنید.
Irrevocable vs Confirmed L/C	غیرقابل‌برگشت: بدون رضایت همه لغو نمی‌شود. تأییدشده: بانک دوم هم تعهد می‌دهد.	تأیید برای کاهش ریسک بانک خریدار است.
L/C vs D/P vs D/A vs T/T	L/C تعهد بانک دارد؛ D/P و D/A فقط بانک را واسطه اسناد می‌کنند؛ T/T به اعتماد دو طرف تکیه دارد.	ریسک هر روش را قبل از قرارداد بسنجید.
FOB vs Ex-factory	FOB قاعده اینکوترمز و فقط دریایی است؛ ex-factory عبارت عمومی است و قاعده رسمی‌اش EXW است.	FOB را برای کانتینر یا حمل جاده‌ای به کار نبرید.
Gross vs Net Weight	ناخالص با بسته‌بندی، خالص بدون بسته‌بندی.	هر دو در پکینگ لیست و بارنامه باید هم‌خوان باشند.
Agent vs Distributor	Agent به نمایندگی و با کمیسیون؛ Distributor کالا را می‌خرد و می‌فروشد.	مسئولیت‌ها و انحصار منطقه‌ای را در قرارداد بنویسید.
TEU vs FEU	TEU معادل ۲۰ فوت و FEU معادل ۴۰ فوت (۲ TEU).	آمار بنادر معمولاً با TEU اعلام می‌شود [۸].

ترجمه‌های گمراه‌کننده رایج چیست؟

در فهرست‌های فارسی اصطلاحات، چند ترجمه تحت‌اللفظی تکرار می‌شود که در متن تجارت خارجی غلط یا گمراه‌کننده است. جدول زیر معنای درست را کنار آن‌ها می‌گذارد.

اصطلاح	ترجمه گمراه‌کننده	معنای درست
Legal tender	مناقصه قانونی	پول رایج قانونی. «مناقصه» معادل tender است.
Agenda	صورت‌جلسه	دستور جلسه. صورت‌جلسه معادل Minutes است.
Consignee	مشتری	گیرنده بار؛ همیشه با خریدار یکی نیست.
Change / Currency	ارز	Change یعنی پول خرد؛ ارز معادل Currency یا Foreign Exchange است.
Consignment	فقط «محموله»	محموله، و در فروش «فروش امانی» (کالا نزد نماینده می‌ماند و پس از فروش پرداخت می‌شود).
Draft	پیش‌نویس	در پرداخت بین‌المللی، برات؛ در متن حقوقی، پیش‌نویس.
Bill	اسکناس	بسته به متن: صورت‌حساب، برات یا (در انگلیسی آمریکایی) اسکناس.
Stuffing	تخلیه بار	بارگیری و چیدن بار داخل کانتینر. تخلیه معادل Destuffing است.

عبارت‌های پرکاربرد در مکاتبات تجاری

این عبارت‌ها قالب آماده‌ای برای مکاتبه با فروشنده یا خریدار خارجی هستند. جاهای خالی را با اطلاعات خودتان پر کنید و تاریخ‌ها و شرایط را حتماً با قرارداد هم‌خوان کنید.

عبارت انگلیسی	معنی و کاربرد
Could you please send us your best quotation for …?	درخواست بهترین قیمت برای کالا.
Please find attached our Proforma Invoice No. …, valid until …	ارسال پیش‌فاکتور با مهلت اعتبار.
Prices are quoted FOB Bandar Abbas (Incoterms 2020).	قیمت‌ها بر مبنای FOB بندرعباس. قاعده، مکان و نسخه را بنویسید.
Payment: 30% T/T in advance, balance against copy of B/L.	۳۰٪ پیش‌پرداخت و مانده در برابر کپی بارنامه.
Delivery: within 20 days after receipt of the advance payment.	تحویل ظرف ۲۰ روز پس از دریافت پیش‌پرداخت.
We hereby confirm your Purchase Order No. …	تأیید سفارش خرید.
Kindly confirm the shipping schedule (ETD/ETA).	درخواست تأیید برنامه حمل.
Please advise the HS code of the goods.	درخواست کد تعرفه کالا.
Kindly amend the L/C as follows: …	درخواست اصلاح اعتبار اسنادی.
The goods arrived damaged. Please find attached photos and the survey report.	اعلام خسارت با مدارک پیوست.
Documents will be presented within 21 days after the B/L date.	اعلام زمان ارائه اسناد (هم‌راستا با UCP 600).

جدول مخفف‌های بازرگانی

مخفف‌های زیر در پیش‌فاکتور، بارنامه و مکاتبات حمل بیشتر دیده می‌شوند. اگر معنای کامل یک مخفف را نمی‌دانید، از این جدول شروع کنید.

مخفف	معنا	مخفف	معنا
PI	پیش‌فاکتور	CI	فاکتور تجاری
PL	فهرست بسته‌بندی	PO	سفارش خرید
OC	تأییدیه سفارش	S/C	تأییدیه فروش
MOQ	حداقل مقدار سفارش	RFQ	درخواست قیمت
B/L	بارنامه	AWB	بارنامه هوایی
HBL / MBL	بارنامه فورواردر / کشتیرانی	D/O	ترخیصیه
CO	گواهی مبدأ	COA	گواهی آنالیز
SDS / MSDS	برگه اطلاعات ایمنی	HS	سیستم هماهنگ طبقه‌بندی کالا
L/C	اعتبار اسنادی	SBLC	اعتبار اسنادی ضمانتی
T/T	حواله بانکی	O/A	حساب باز
D/P	اسناد در برابر پرداخت	D/A	اسناد در برابر قبولی
CAD	پرداخت در برابر اسناد	UCP	قواعد یکنواخت اعتبارات اسنادی
FOB / CIF / CFR	قواعد اینکوترمز دریایی	EXW / FCA / DAP / DDP	قواعد اینکوترمز عمومی
FCL / LCL	کانتینر دربست / بار جمعی	TEU / FEU	واحد ۲۰ فوت / ۴۰ فوت
POL / POD	بندر بارگیری / تخلیه	ETD / ETA	زمان تقریبی حرکت / رسیدن
GW / NW	وزن ناخالص / خالص	CBM	متر مکعب
THC	هزینه جابه‌جایی ترمینال	SI	دستور حمل
FTL	کامیون دربست	DG	کالای خطرناک
OEM / ODM	تولید طبق طرح خریدار / طراحی توسط سازنده	NTSW	سامانه جامع تجارت

پرسش‌های متداول

مهم‌ترین اصطلاحات بازرگانی انگلیسی که یک واردکننده باید بداند کدام‌اند؟

برای واردات، این اصطلاحات پایه‌اند: Proforma Invoice، Purchase Order، Incoterms، Commercial Invoice، Packing List، Bill of Lading، L/C، HS Code، ETD و ETA، Demurrage و Detention، و Delivery Order. اگر این‌ها را بشناسید، بیشتر اسناد یک معامله را می‌خوانید.

تفاوت پیش‌فاکتور و فاکتور تجاری چیست؟

پیش‌فاکتور (PI) پیش از معامله و برای توافق یا ثبت سفارش صادر می‌شود. فاکتور تجاری (CI) همراه حمل برای پرداخت و ترخیص صادر می‌شود. مشخصات هر دو باید با هم و با اعتبار اسنادی هم‌خوان باشد.

بارنامه چند نسخه دارد؟

معمولاً چند نسخه اصل (اغلب سه نسخه) صادر می‌شود و تعداد آن روی خود بارنامه ثبت است [۱۴]. بانک‌ها در اعتبار اسنادی معمولاً مجموعه کامل را می‌خواهند. تعداد دقیق را از بارنامه و شرایط L/C بخوانید.

تلکس ریلیز چیست؟

تلکس ریلیز پیامی از کشتیرانی به نمایندگی مقصد است که اجازه می‌دهد کالا بدون ارائه اصل بارنامه تحویل شود، پس از آنکه فرستنده نسخه‌های اصل را در مبدأ تسلیم کرده است [۱۱]. با Sea Waybill فرق دارد، چون در Sea Waybill اصل هرگز صادر نمی‌شود.

HS Code چند رقمی است؟

در سطح بین‌المللی شش رقمی است و کشورها ارقام ملی اضافه می‌کنند. در ایران کد تعرفه معمولاً ۸ رقمی است: شش رقم بین‌المللی و دو رقم ملی [۱][۱۳].

آیا اینکوترمز ۲۰۲۰ هنوز معتبر است؟

بله. اینکوترمز ۲۰۲۰ همچنان نسخه مرجع است و ۱۱ قاعده دارد [۱۰]. نسخه جدیدتری در منابع بررسی‌شده ندیدم.

دموراژ و دیتنشن چه فرقی دارند؟

دموراژ هزینه ماندن کانتینر پر در بندر پس از مهلت رایگان است و دیتنشن هزینه دیرکرد بازگرداندن کانتینر پس از خروج از بندر [۱۲].

اصطلاحات انگلیسی بازرگانی را چگونه سریع یاد بگیریم؟

اصطلاحات را همراه سند یاد بگیرید، نه جدا از آن. یک پیش‌فاکتور، یک بارنامه و یک فاکتور تجاری واقعی را کنار هم بگذارید و هر فیلد را با همین جدول‌ها تطبیق دهید. سپس جفت‌اصطلاحات مشابه را مقایسه کنید.

منابع

سازمان جهانی گمرک (WCO)، «What is the Harmonized System (HS)?» (wcoomd.org).

کمیسیون تجارت بین‌المللی آمریکا (USITC)، اطلاعیه مربوط به چرخه بازنگری HS و هدف اجرای نسخه ۲۰۲۷ در ۱ ژانویه ۲۰۲۷؛ و گزارش WTO درباره چرخه پنج‌ساله بازنگری HS

ICC Academy، «Documentary credits: Rules, guidelines & terminology» ماده‌های ۱۴ b و ۲۷ UCP 600.

ICC Academy، «ISBP Insights: Avoiding common LC discrepancies» ماده ۱۴(c) UCP 600.

قانون امور گمرکی (مصوب ۱۳۹۰)، ماده ۱ (بند د) و ماده ۱۴.

آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی، ماده ۵۸ و تبصره‌های آن.

خبرگزاری آنا، «تخلیه و بارگیری ۷۳ میلیون تن کالا در بنادر کشور…»، سخنان مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی، مهر ۱۴۰۵.

خبرگزاری دانشجو (SNN)، «تخلیه یک میلیون تن کالای کانتینری طی ۴ ماه گذشته»، سخنان مدیرعامل سازمان بنادر درباره بیش از ۳ میلیون TEU در سال ۱۴۰۳.

راهنماهای ثبت پرونده و ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت (مستندات منتشرشده؛ از جمله نمونه‌های منتشرشده در پرشین‌خودرو و ترخیص).

خلاصه‌های اینکوترمز ۲۰۲۰ بر پایه ICC Munich Re، Eurofiscalis، Inecta و MyCustomsInfo

CH Shipping و IFG Shipping، راهنمای «Telex Release vs Original B/L vs Seaway Bill».

راهنماهای فارسی دموراژ و دیتنشن (مکران‌سی و صاینا اکسپرس).

ترخیص شتاب، «طبقه‌بندی کالا و کد تعرفه» (ساختار ۸ رقمی کد تعرفه در ایران).

آیکسپورت و راهنماهای فارسی بارنامه، درباره بارنامه هوایی و تعداد نسخه‌های اصل بارنامه.

HFW، «Letters of Credit, the UCP600 and documentary requirements»انطباق دقیق.

آخرین بازبینی: ۲۰ مهر ۱۴۰۵. مقررات تجاری و ارزی تغییر می‌کنند؛ پیش از هر معامله واقعی، قانون و بخشنامه روز را بررسی کنید.

اصطلاحات رایج انگلیسی بازرگانی در 2026